كه ابليس به خداوند پناه جسته و از ذات مقدسش درخواست نمود تا در زمرهء فرشتگان قرار گيرد تا اينكه خداوند نيز خواسته‌اش را اجابت نموده و او را به همراه فرشتگان براى راندن طائفهء جن كه در زمين به فساد برخواسته بودند گسيل داشت و آنها نيز بدين مهم اقدام ورزيدند . [ 1 ] مسألهء فساد و فتنه‌اى كه در گزارش فرشتگان و در سؤال از علت خلقت آدم از خداوند مطرح است داراى چند وجه است : 1 - ممكن است فرشتگان بخاطر فسادى كه از جانب جنها مشاهده كرده بودند آنها را به اين توهم كشانده باشد چرا كه آنها قبل از آدم در روى زمين مىزيستند و ادله روايى ما نيز به آن توجه نموده است و اصل روايت از « ابن عباس » مىباشد . 2 - فرشتگان مىدانستند كه انسان موجودى چند بعدى و داراى صفاتى متناقض است ، شهوتى كه از آن فساد شعله‌ور مىشود و غضبى كه پى آمد آن خونريزى است . 3 - مطابق روايت « ابن مسعود » فرشتگان از روى يقين به سؤال پرداختند ، زيرا خداوند هنگاميكه فرمود إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً [ 2 ] پرسيدند : جانشين تو چگونه است ؟ بارى تعالى فرمود : از ذريهء او كسانى خواهند آمد كه نسبت به يكديگر حسد ورزيده و در روى زمين به فتنه‌انگيزى و كشتار يكديگر خواهند پرداخت ، در اين وقت بود كه فرشتگان گفتند « اتجعل فيها . . . » 4 - خداوند خود فرشتگانش را از فساد و خونريزى بشر آنگاه كه جمعيتى عظيم را تشكيل دهند با خبر ساخت . 5 - هنگاميكه در لوح محفوظ آنچه را تا روز قيامت واقع خواهد شد مىنگاشتند فرشتگان به آن آگاهى يافتند . 6 - اگر خليفه به معناى نيابت از خداوند در حكومت و قضاوت و ضرورت وجود جانشين باشد قدر متيقن اين مسأله با جدال و كشمكش در نظام فرمانروايى همراه خواهد بود و داراى تبعاتى است كه خود بيان وقوع فساد و فتنه را در پى

--> [ 1 ] سعد السعود ابن طاووس - ص 33 و 34 [ 2 ] سورهء بقره - آيهء 30